Với nỗ lực giảm lãi suất cho vay và kích
thích tăng trưởng, ngày 11/04, NHNN đã hạ các lãi suất điều hành và trần
lãi suất huy động 1%. Đây là lần thứ hai trong năm NHNN hạ lãi suất
nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Cụ thể, lãi suất tái cấp vốn được hạ
xuống 13%, lãi suất chiết khấu giảm còn 12%, lãi suất thị trường mở giảm
còn 12% và trần lãi suất huy động về mức 12%.
Theo
chúng tôi, thời gian điều chỉnh gây bất ngờ khi NHNN điều chỉnh lãi suất
hai lần chỉ trong vòng hơn 1 tháng, nhưng sự điều chỉnh này có thể lý
giải trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng âm trong Quý 1/2012. Thêm vào
đó, số liệu kinh tế vĩ mô gần đây hỗ trợ cho chuyển hướng chính sách
tiền tệ khi lạm phát và nhập siêu giảm trong khi tình hình tăng trưởng
kinh tế có dấu hiệu đình đốn. Cụ thể, GDP Quý 1 tăng trưởng thấp nhất kể
từ Quý 1/2009 với mức tăng 4% trong khi giá trị sản xuất công nghiệp
giảm còn 4,1% so với 14,1% trong năm 2011, lượng hàng tồn kho cũng tăng
34,9% trong Quý 1/2012 so với 19,8% trong Quý 1/2011.
Đồng
thời, NHNN công bố nới lỏng các hạn chế trong việc cho vay bất động sản
và chứng khoán bằng cách loại trừ một số các khoản vay ra khỏi khoản
mục phi sản xuất nhằm hỗ trợ thị trường bất động sản trong văn bản
2056/NHNN -CSTT (xem trong cập nhật của chúng tôi gần đây). Văn bản này
được ban hành ngay sau khi dự thảo về giảm hệ số rủi ro áp dụng cho lĩnh
vực bất động sản và chứng khoán xuống 150% từ mức 250%.
Quan điểm của VCSC
Như
chúng tôi đã nhận định, động thái này đã được đoán trước khi bà Đỗ Thị
Nhung, Vụ phó Vụ Chính sách tiền tệ, NHNN tuần trước cho biết dự định
giảm trần lãi suất huy động 1% xuống 12%/năm. Chúng tôi tin rằng động
thái này đã phần nào phản ánh vào cả thị trường trái phiếu và thị trường
chứng khoán trong những ngày vừa qua.
Thị trường trái
phiếu được giao dịch ở mức lợi suất thấp hơn trong khi tín phiếu NHNN đã
được mua hết trong cuộc đấu giá gần đây. Và theo chúng tôi, thị trường
chứng khoán cũng tăng theo sau kỳ vọng giảm lãi suất vì khi lãi suất
giảm khiến cho mức định giá cao hơn.
Trong khi đó, chúng
tôi cho rằng vẫn còn quá sớm để có thể nhận thấy tác động lên thị trường
bất động sản cho dù thông điệp hỗ trợ thị trường bất động sản đã rõ
ràng. Về mặt lý thuyết, các ngân hàng có thể sẽ cho vay bất động sản khi
có thêm dư địa cho vay bất động sản theo sau thay đổi định nghĩa về dư
nợ phi sản xuất.
Theo đó, một số chủ đầu tư bất động sản
lớn sẽ có thể tận dụng cơ hội này để vay ngân hàng và các cá nhân có thể
tiếp cận vốn ngân hàng mua bất động sản với chi phí thấp hơn sẽ đồng
thời làm tăng cầu và cung đối với thị trường bất động sản.
Tuy
nhiên, chúng tôi cũng cho rằng các ngân hàng sẽ vẫn cẩn trọng trong
việc mở rộng tín dụng đặc biệt là khi tình hình kinh doanh của doanh
nghiệp vẫn khó khăn và thị trường bất động vẫn đang trong tình trạng
đóng băng.
Ngoài ra, theo chúng tôi, lãi suất cho vay do
chịu điều tiết của thị trường nên được kỳ vọng giảm chậm hơn so với lãi
suất huy động do chính sách quy định. Vì vậy, chúng tôi cho rằng thị
trường bất động sản cần có thêm thời gian để kiểm chứng cho những phản
ứng của thành viên tham gia thị trường bất động sản cũng như từ nỗ lực
phía ngân hàng.
Chúng tôi cho rằng, ngân hàng được hưởng
lợi nhiều nhất từ chính sách giảm lãi suất cũng như nỗ lực hỗ trợ bất
động sản. Thứ nhất, tỷ suất lợi nhuận của ngân hàng có thể tăng do lãi
suất cho vay có thể có xu hướng giảm chậm hơn so với lãi suất huy
động,Thứ hai, chúng tôi dự báo tín dụng sẽ tăng nhanh hơn trong quý 2
theo sau sự dịch chuyển này khi lãi suất thấp hơn có thể tăng nhu cầu
vay vốn từ doanh nghiệp cũng như cá nhân. Vào cuối quý 1, tín dụng của
hệ thống ngân hàng giảm là 1,3% so với cuối năm ngoái.
Theo VCSC